De oudste groenactiviteit in de buurt op het kleinst mogelijke oppervlak is
de Bloembakkenaktie. Een aantal bewoners organiseerde in 1974 deze dag voor
het eerst. Het was een van de spontane acties die voorafging aan het ontstaan
van de Werkgroep Spijkerkwartier, en een van de pogingen de buurt mooier te
maken. Sindsdien heeft de Werkgroep die vrolijke, groene dag in mei georganiseerd.
Later bestookte de Werkgroep de gemeente met uitgebreide voorstellen voor verbetering
van talloze straten en plekken in de buurt. Zo waren er voorstellen voor het
planten van bomen en struiken en voor het plaatsen van plantenbakken en zitbankjes.
Ook werd een plan gepresenteerd om een terrein aan de Spijkerstraat in te richten
als 'recreatiemogelijkheid voor bejaarden': de Schooltuin.
In de jaren tachtig kwamen verschillende binnenterreinen vrij door sloop van
kleine bedrijven. Het eerste dat vrij kwam was een terrein aan de Prins Hendrikstraat,
daar had een lederwarenfabriek gestaan. De gemeente wilde er een parkeerterrein
van maken, maar de bewoners hadden een totaal andere idee. Het moest een Ecologische
tuin worden. De geschiedenis van deze tuin is in dit boekje beschreven. De geschiedenis
van het beeld van Paaseiland staat hier
beschreven.
Tegelijkertijd ontstond aan de Schoolstraat, op het terrein van een opslagloods,
de Achtertuin. Een tuin met een klassiek karakter, met bloemrijke borders en
sierlijke cultuurplanten.
Op een aangrenzend terrein had een tehuis voor bestedelingen gestaan. Daar kwam
de Bestedelingentuin. Helaas een tuin met een compromis: ook auto's kregen er
toegang, vanwege garages op het terrein.
Tot slot kwam nog een vierde binnenterrein vrij aan de Parkstraat. De bedenkers
van de Ecologische tuin maakten plannen voor een tweede ecologische tuin, maar
ze liepen vast. De bodem bleek flink vervuild door de drukkerij die daar had
gestaan. Er moest eerst gesaneerd worden en dat nam behoorlijk wat tijd in beslag.
Het rapport 'Natuur in de Buurt' schonk veel aandacht aan het kleine groen. Talloze mogelijkheden waren er in het Spijkerkwartier. Zo zouden de vakken waar de bomen in staan, de zogenaamde boomspiegels, beplant kunnen worden en klimplanten zouden tegen de hoge kale zijmuren van huizen kunnen groeien. Op brede trottoirs zou een deel van de tegels plaats kunnen maken voor bloemrijke planten. Overgebleven hoeken en stroken leenden zich uitstekend voor mooie en gevarieerde beplanting met struiken. Dat beeld sprak de bewoners aan. Maar waar begin je? Enkele mensen meldden zich aan en deden wat het meest logisch was. Ze begonnen op straat bij hun eigen voordeur. Zo ontstond het Straatgroen. Steeds meer mensen deden mee. Ondanks al dat enthousiasme waren er in het begin problemen, zoals het vuilnis, hondenpoep, puin, en fietsen in de boomspiegels. De wijkbeheerder zette dan ook eindeloos veel paaltjes, draad en gaaswerk om de boomspiegels daartegen te beschermen. Het aantal deelnemers steeg naar vijftig. Er ontstond een administratie met namen van de deelnemers en een bestellijst voor planten. Jaarlijks werd een straatgroendag georganiseerd, eerst apart, later tegelijk met de Bloembakkenaktie van de Werkgroep. Het aantal deelnemers groeide door tot over de honderd.
Ondertussen werd, dankzij enkele vasthoudende bewoners, de sanering van het terrein aan de Parkstraat ter hand genomen. Maar een ecologische tuin op deze plek? Nieuwe bewoners met nieuwe ideeën pakten de draad weer op en legden in samenwerking met de gemeente de basis voor weer een nieuwe binnentuin. Binnen een jaar was de sanering een feit en de tuin aangelegd. Tientallen bewoners stapelden eigenhandig duizenden stenen en zetten evenzoveel planten in de nieuwe schone grond. In het hart van de tuin liggen twee grote vijvers waaraan de tuin zijn naam ontleent: de Watertuin. Samen met de Ecologische tuin vormt de Watertuin een rijk ecologisch mozaïek waarin padden, kikkers, salamanders en libellen gedijen, midden in een dichtbevolkte buurt!
Toen de Groengroep er eenmaal was, kreeg de samenhang tussen de tuinen meer gestalte. Dat werkt inspirerend. Ook aan de Prinsessestraat beheert iemand een klein binnenterrein: de Kruidentuin. Hetzelfde gebeurt op de hoek Boulevard Heuvelink/Emmastraat. Dat werd Emmaplantsoen gedoopt.
Voor het onderhoud van de binnentuinen door de vrijwilligers was geen geld van de gemeente beschikbaar. Pas toen de gemeente besloot wijkbudgetten ter beschikking te stellen en wijkgericht begon te werken, kwamen er nieuwe kansen. De Groengroep kreeg een eigen budget voor de Spijkertuinen, het Straatgroen en andere activiteiten, zoals de Groenavond. Verder zijn er rondleidingen en excursies. Honderden mensen, maar ook scholen, tuinclubs en EVN-organisaties komen jaarlijks op bezoek. Mensen uit andere buurten, uit andere steden en zelfs uit andere landen.
Halverwege de jaren negentig kon de Groengroep meepraten bij de totstandkoming van een nieuwbouwproject aan de Driekoningendwarsstraat. Gewaagd, omdat helemaal niet zeker was of toekomstige bewoners zich wilden bezig houden met het onderhoud van een openbare tuin. De Groengroep stelde voor het regenwater af te voeren naar de tuin. Dat is gebeurd. De nieuwe bewoners hielpen mee bij de inrichting en het planten. Zo ontstond de Posttuin. Een geslaagd experiment. Leuk was dat de woningbouwvereniging, die verantwoordelijk was voor de nieuwbouw, zelf besloot op een groot plat dak een dakvegetatie aan te brengen. Dat sloot mooi aan bij het initiatief van mensen aan Het Nieuwe Land, die geïnspireerd door het begrip 'Natuur in Buurt', hun platte daken hadden bedekt met plantenbedden.
Toen al deze tuinen een feit waren geworden kon de Groengroep rustig voor de dag komen met een folder over de Spijkertuinen. De Groengroep Spijkerkwartier is groot geworden. Ze steunt en stimuleert al die fantastische bewoners die op vrijwillige basis de Spijkertuinen beheren en stukjes Straatgroen onderhouden. Ondertussen hebben ook buren uit de Spoorhoek zich hierbij aangesloten. Want ook daar wordt inmiddels een tuin door bewoners onderhouden: de Spoortuin.
Doordat de Groengroep zo actief is met het groene deel van de wijk, houdt de Werkgroep Spijkerkwartier haar handen vrij om de vele andere zaken aan te pakken en het Spijkerkwartier de goede kant op te sturen.
Terug naar: Actieve
groepen, Groengroep